หนื่อยก็พัก..ไม่ต้องเก่งตลอดเวลาก็ได้ สุขภาพดีไม่ได้มีแค่ร่างกาย ใจเราก็สำคัญ

เนื่องในโอกาสวันที่ 10 ตุลาคมของทุกปี ซึ่งเป็น วันสุขภาพจิตโลก (World Mental Health Day) ทางรัฐบาลได้ขอเชิญชวนประชาชนทุกคนให้ถือโอกาสนี้เป็นจุดเริ่มต้นในการให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพจิต ทั้งของตนเอง คนในครอบครัว และคนรอบข้าง โดยการหมั่นสังเกตอารมณ์ ความรู้สึก และพฤติกรรมของคนที่เราใกล้ชิด รวมถึงการเปิดโอกาสให้พูดคุย ให้คำปรึกษา หรือให้กำลังใจแก่กันเมื่อมีปัญหา เพื่อร่วมกันลดอัตราภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตายในสังคม

ความสำคัญของสุขภาพจิตที่ดี สุขภาพจิตที่ดีคือภาวะจิตใจที่สามารถปรับตัวเข้ากับปัญหาและการเปลี่ยนแปลงได้อย่างสมดุล ทำให้เราสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างปกติในสังคม ไม่ว่าจะเป็นวัยใดก็ตาม สุขภาพจิตที่ดีมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าสุขภาพกาย เพราะทั้งสองอย่างต้องเสริมสร้างควบคู่กันไปเพื่อให้เรามีคุณภาพชีวิตที่ดี วิธีสังเกตปัญหาด้านจิตเวชในตนเองและคนรอบข้าง หากรู้สึกว่าตนเองหรือคนรอบข้างเริ่มมีพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป สิ่งที่ควรสังเกตมีดังนี้ สัญญาณเตือนด้านอารมณ์มีความกังวลหรือตึงเครียดมากขึ้น รู้สึกหมดหวังหรือไม่มีความมั่นใจในตนเอง ไม่สนใจสิ่งที่เคยชอบ หรือรู้สึกเบื่อหน่ายกับชีวิตประจำวัน สัญญาณเตือนด้านความคิด ขาดสมาธิ ไม่สามารถทำงานหรือทำกิจกรรมต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แยกความคิดกับความรู้สึกไม่ได้ สัญญาณเตือนด้านพฤติกรรม ปล่อยปละละเลยในการดูแลตัวเอง ไม่สนใจสังคม หรือมีพฤติกรรมที่ไมjเหมาะสม ไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันตามปกติได้ และสูญเสียความสามารถในการดูแลตนเองอย่างต่อเนื่อง

การสร้างสุขภาพจิตที่ดีสามารถเริ่มได้จากการหาเวลาทำสิ่งที่ชอบเพื่อช่วยฟื้นฟูจิตใจ เช่น การออกกำลังกาย การปลูกต้นไม้ เลี้ยงสัตว์ หรือการพาตนเองไปอยู่ท่ามกลางธรรมชาติในสิ่งแวดล้อมที่ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย การมอบเวลาสำหรับกิจกรรมเหล่านี้จะช่วยฟื้นฟูความรู้สึกและสร้างสมดุลทางอารมณ์ได้ดี หากรู้สึกไม่ไหว อย่าฝืน หากรู้สึกว่าการดูแลตัวเองไม่เพียงพอ อย่าลังเลที่จะขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ หอผู้ป่วยจิตเวชผู้ใหญ่ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ มีบริการให้คำปรึกษาด้านสุขภาพจิตที่เบอร์โทรศัพท์ 053-935427 หรือสายด่วนสุขภาพจิตหมายเลข 1323 ที่พร้อมช่วยเหลือคุณในทุกเวลา สุขภาพจิตที่ดีไม่เพียงแต่จะช่วยให้เราดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข แต่ยังส่งผลดีต่อสุขภาพกายและความสัมพันธ์กับคนรอบข้างอีกด้วย อย่าลืมใส่ใจดูแลสุขภาพจิตของตนเองและคนที่คุณรักในทุกๆ วัน

ข้อมูลโดย: รศ.นพ.อวิรุทธ์ อุ่นอารมย์ อาจารย์ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เรียบเรียงโดย: นางสาวนันทพร ระบิน ภาพและข่าว: งานสื่อสารองค์กร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่